Bán trật khớp vai là gì?

Bán trật khớp vai là khi chỏm xương cánh tay trật khỏi trung tâm ổ chảo xương vai (1). Trật có thể hoàn toàn hay một phần, tình huống trật một phần thì gọi là bán trật. Nguyên nhân của trật vai thường là chấn thương, nhưng bán trật khớp vai thì thấy ở 80% những người sau tai biến.

Giải phẫu khớp vai

Khớp vai hay khớp giữa ổ chảo xương vai và chỏm của xương cánh tay. Là khớp có tầm vận động lớn nhất cơ thể. Thường có hoạt động nhiều nhất so với các khớp khác. Nên cũng là khớp dễ bị trật nhất

 Khớp vai bao gồm: chỏm xương cánh tay và ổ chảo xương vai. Diện tích mặt khớp chỏm lớn hơn rất nhiều so với mặt khớp ở chảo xương bả vai. Nên khớp vai có biên độ di động rất lớn. 

Để ổn định cho khớp vai, nó có sự giúp đỡ từ các cấu trúc xung quanh là bao khớp, sụn viền, gân cơ và dây chằng. Vì vậy khi bị trật 2 mặt khớp thì chính là do các cấu trúc này đã bị tổn thương.

Bán trật khớp vai dễ xảy ra ở đối tượng nào?

Trật khớp vai thì thường xảy ra ở lứa tuổi trẻ, do nguyên nhân chủ yếu là sau chấn thương. Nhưng bán trật khớp vai thì hay gặp ở những bệnh nhân lớn tuổi hơn. Những bệnh nhân sau đột quỵ, tai biến mạch máu não thấy chiếm đa số. Tỉ lệ ở nam và nữ tương đương nhau.

Vẫn có thể bị bán trật khớp vai ở những bệnh nhân sau chấn thương vai, bất kể lứa tuổi.

Nguyên nhân trật khớp vai bán phần

Sau đột quỵ : Sau đột quỵ hay tai biến, yếu liệt cơ làm mất vững vai, là nguyên nhân gây nên trật bán phần.

Bán trật khớp vai sau tai biến thấy ở 80% những người từng bị đột quỵ.

Chấn thương sinh hoạt hay tai nạn lao động, tai nạn giao thông: dụng đạp trực tiếp vào khớp vai khiến các cấu trúc bên trong khớp bị tổn thương. Triệu chứng bán trật sẽ ít rầm rộ hơn so với bệnh nhân bị trật khớp vai hoàn toàn.

Trong chấn thương thể thao: ngoài trật khớp hoàn toàn thì bán trật cũng là nguyên nhân thường gặp phải, ở các môn thể thao đối kháng như: bóng rổ, bóng đá…

 Triệu chứng trật khớp bán phần.

Trật khớp bán phần không dễ nhận biết như trật khớp hoàn toàn. Nhưng có thể phát hiện bởi các triệu chứng sau:

✅ Vai bị trật biến dạng có thể nhìn thấy bất thường so với bên lành
✅ Ngay sau chấn thương có thể thấy sưng đau vùng vai
✅ Khó khăn để bệnh nhân có thể tự vận động vai bên bị tổn thương.
✅ Vai bên trật cử động bất thường khi vận động khớp, xảy ra ở những bệnh nhân trật cũ khớp vai bán phần.
✅ Khi vận động khớp vai thấy cụp trong khớp vai khi hoạt động, đặc biệt động tác đưa vai ra sau đầu.

Chẩn đoán vai bán trật dễ lầm với bệnh nào khác?

Trật vai bán phần sau chấn thương dễ lầm lẫn với các bệnh khác như:

  •  Viêm gân cơ vùng vai cũng thường gây đau vai.
  • Gãy xương đòn hay trật khớp cùng đòn ó thể gây đau ở vai và hạn chế vận động khớp.
  • Rách gân cơ chóp xoay là một trong các nguyên nhân thường gây ra đau vai.
  • Trật khớp vai hoàn toàn: là khi chỏm trật hoàn toàn khỏi ổ chảo cánh tay. Triệu chứng đau sưng hay cử động bất thường khiến khó phân biệt với trật bán phần.

Biến chứng do bán trật vai gây ra.

Có thể gặp các biến chứng sau:

  • Chèn ép hay tổn thương mạch máu và thần kinh đặc biệt là thần kin mũ vai, tương tự như ở trật khớp vai
  • Thoái hoá khớp vai
  • Đau khiến hạn chế vận động lâu ngày dẫn đến viêm co rút khớp vai
  • Mất vững làm trật khớp vai tái lại nhiều lần.
Hình ảnh bán trật khớp vai
Hình ảnh bán trật khớp vai
Điều trị bán trật vai.

Mục tiêu giữ cho chỏm xương cánh tay vào lại trung tâm ổ chảo xương bả vai.

Điều trị phẫu thuật.

Phẫu thuật được chỉ định khi trật khớp vai tái lại nhiều lần. Hoặc khi trật gây chèn ép thần kinh, mạch máu.

Phẫu thuật vai bị trật bác sĩ sẽ sửa chữa các tổn thương trong khớp vai như: khâu lại sụn viền, khâu lại bao khớp… Giúp ổn định lại khớp vai, giữ vững chỏm khớp với ổ chảo xương cánh tay.

Phẫu thuật nội soi ngày càng được nhân rộng, chỉ bằng một đường mổ nhỏ để tiếp cận vào trong khớp vai. Khác hoàn toàn với phương pháp mổ truyền thống đòi hỏi đường mổ lớn hơn. Vết mổ nhỏ hơn. Chi phí mổ ngày càng thấp hơn

✅ Nội soi khớp vai thực hiện như nào?

  • Bác sĩ rạch một lỗ nhỏ trên da, dùng đầu soi để đi vào trong khớp qua vết rạch da đó.
  • Quan sát các tổn thương trong khớp vai qua một màn hình camera.
  • Sau khi xác định các tổn thương trong khớp vai trật. Bác sĩ sẽ dùng dụng cụ chuyên dùng, cũng sẽ đưa qua vết rạch da đó để vào khớp.
  • Khâu lại vết rách bao khớp hay vết rách của sụn viền.
Phẫu thuật khớp vai
Phẫu thuật bán trật khớp vai 

Điều trị bán trật khớp vai không biến chứng

  • Nắn trật: Nếu mới bị trật, bệnh nhân sẽ được nắn trật để phục hồi vị trí giải phẫu ban đầu của khớp vai. Ngay sau nắn về đúng giải phẫu ban đầu, bạn sẽ thấy giảm đau rệt.
  • Đai vai: Mang đai vai được chỉ định sau khi nắn, nhằm mục đích động khớp vai giúp cho vai có thời gian nghỉ ngơi để lành lại. Thời gian trung bình từ 3-4 tuần.
  • Thuốc giảm đau kháng viêm, giãn cơ nhẹ giúp bệnh nhân giảm đau nhanh, tập vận động khớp vai sớm.
  • Bệnh nhân cần được tập vận động sớm nhằm tăng tưới máu giúp vai nhanh lành và không bị cứng khớp.

 Phục hồi chức năng bán trật khớp vai

Đối với bệnh nhân sau tai biến / đột quỵ:

→ Dùng đai Desault hay nẹp: nâng trọng lượng cánh tay và giảm căng bao khớp, tay được hạn chế cử động, giúp nhanh lành

 → Kích thích bằng xung điện: giúp giảm đau

→ Các bài tập thụ động, dùng tay lành để đỡ tay đau hoặc bài tập chủ động nhằm duy trì hoạt động của khớp vai, tránh cứng khớp.

Ở bệnh nhân không đột quỵ

PHCN bán trật khớp với các bài tập giúp tăng lực cơ, đặc biệt là nhóm cơ chóp xoay vai.

⭐ Các bài tập vận động chủ động hoặc thụ động có trợ giúp từ tay lành
⭐ Các bài tập giữ vững xương vai
⭐ Các bài tập co cơ và tăng dần lực cơ

Khám bán trật khớp vai ở đâu?

DrQuynh – Bác sĩ Chuyên Khoa Chỉnh Hình Cơ Xương Khớp

Bác sĩ chuyên khoa sâu Chỉnh Hình Cơ Xương Khớp tại thành phố Hồ Chí Minh. Chuyên phẫu thuật khớp gối, khớp vai và gãy xương tay chân. Điều trị bệnh lý gây tê, đau nhức xương khớp tay chân.

Địa chỉ phòng mạch: 002 Block A, EHOME S Nam Sài Gòn, Đường Số 1, Bình Hưng, Bình Chánh, Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh.

Website: https://drquynh.com/

Điện thoại đặt lịch khám: 0936231699

5/5 - (10 bình chọn)
Subscribe
Notify of
guest
0 bình luận
Inline Feedbacks
View all comments
0
Hỏi bác sĩ tại đâyx
()
x